Diagnostyka w leczeniu schorzeń zatok

W diagnostyce chrapania i innych zaburzeń oddychania podczas snu dużą rolę odgrywa szczegółowy wywiad lekarski. Dokładna diagnostyka umożliwia ustalenie przyczyny chrapania. Podczas badania przedmiotowego laryngolog zwraca szczególną uwagę na patologie występujące w obrębie nosa, nosogardła i gardła. Na podstawie wyników badań lekarz podejmuje decyzję dotyczącą wyboru metody i sposobu leczenia. Badanie można czasem uzupełnić tomografią komputerową lub endoskopią nosa i gardła lub też rynomanometrią oceniającą obiektywnie drożność jamy nosowej.

 

Leczenie schorzeń zatok

Funkcjonalna Endoskopowa Operacja Zatok (z ang. FESS – Functional Endoscopic Sinus Surgery) stała się w ostatnich latach bardzo popularną w leczeniu przewlekłych stanów zapalnych zatok przynosowych. Mimo to w większości ośrodków w kraju operuje się nadal metodą klasyczną z dostępu zewnętrznego. Założenia metody endoskopowej polegają na dokładnym usunięciu zmian w obrębie ujść zatok przynosowych (kompleks ujściowo-przewodowy) będących przyczyną zaburzeń wentylacji i drenażu zatok przynosowych. Dzięki zastosowaniu endoskopów optycznych możliwe jest precyzyjne usunięcie wszystkich zmian blokujących ujścia zatok przynosowych (m.in. polipów nosa), wytworzenie szerokiego połączenia pomiędzy jamą nosa i zatokami przynosowymi.

Polega na usunięciu z nosa, z komórek sitowych, zatok szczękowych, czołowych i klinowych polipów, tkanek zapalnych, nieprawidłowych przegród kostnych, odblokowaniu ujść naturalnych zatok. Można jednoczasowo wykonać prostowanie przegrody nosa i zmniejszyć małżowiny nosowe dolne (o ile jest to konieczne). Zabieg przywraca drożność nosa, poprawia wentylację zatok przynosowych, ale nie zabezpiecza przed odrostem polipów w przypadku alergii, nie jest też skuteczny w przypadku przewlekłego ściekania wydzieliny po tylnej ścianie gardła. Jest zabiegiem wieloetapowym i złożonym, zakres zabiegu zależy od rozległości zmian; nie wszystkie etapy muszą być wykonywane:

1. Usunięcie wyrostka haczykowatego

2. Poszerzenie ujścia zatoki szczękowej

3. Otwarcie sitowia przedniego i zachyłka czołowego

4. Otwarcie sitowia tylnego

5. Otwarcie zatoki klinowej

Przy zaniechaniu leczenia możliwe jest pogorszenie stanu zdrowia.

fess

 

Wskazania do zabiegu endoskopowej operacji zatok (FESS)

Głównym wskazaniem jest:

  • przewlekłe zapalenie zatok przynosowych z polipami lub bez
  • torbiele, kostniaki i śluzowiaki zatok przynosowych
  • anomalie anatomiczne mogące predysponować do częstszych infekcji
  • ciała obce (np. materiał stomatologiczny)

Przeciwwskazania do endoskopowej operacji zatok (FESS)

  • brak zgody pacjenta
  • stosowanie leków rozrzedzających krew
  • ciężkie skazy krwotoczne
  • zaawansowana, niekontrolowana cukrzyca
  • ogólny zły stan chorego
  • czynna infekcja dróg oddechowych
  • choroby uniemożliwiające zastosowanie narkozy
  • uczulenie na leki znieczulające

Kwalifikacja do zabiegu (FESS)

Kwalifikację do zabiegu przeprowadza się na podstawie wywiadu, wziernikowania nosa oraz tomografii komputerowej, która jest warunkiem prawidłowego rozpoznania oraz ustalenia rozległości zabiegu operacyjnego. Klasyczne zdjęcia rentgenowskie są mało użyteczne, gdyż nie pozwalają rozpoznać zmian chorobowych w sitowiu oraz kompleksie ujściowo-przewodowym.

Funkcjonalna Endoskopowa Operacja Zatok znacznie różni się od stosowanych wcześniej zabiegów chirurgicznych w leczeniu zmian zapalnych zatok. FESS jest metodą, która skutecznie pozwala zastąpić klasyczne, inwazyjne metody operacyjne z dostępu zewnętrznego. Dzięki niej już w początkowym etapie procesu zapalnego możliwa jest interwencja chirurgiczna, która ograniczona jest jedynie do miejsca zmienionego chorobowo, dzięki czemu FESS zapewnia wczesne leczenie przyczynowe.

 

Przed zabiegiem endoskopowej operacji zatok przynosowych

Bezpośrednio przed operacją pacjentowi nie wolno jeść min. 6 godzin i pić min. 4 godziny. 
Po zakwalifikowaniu przez laryngologa do leczenia operacyjnego pacjent badany jest przez anestezjologa celem kwalifikacji do znieczulenia ogólnego.

Wykonywane są następujące badania: badania laboratoryjne krwi, EKG, prześwietlenie klatki piersiowej. 
Na 3 dni przed zabiegiem operacyjnym istnieje bezwzględna konieczność zaprzestania zażywania leków przeciw krzepliwych np. polopiryna, acard, aspiryna. Leki te mogą niebezpiecznie zwiększyć ryzyko krwawienia w okresie około i pooperacyjnym.

Przebieg zabiegu endoskopowej operacji zatok (FESS)

Operacja przy użyciu mikroskopu oraz endoskopu pozwala w sposób minimalnie inwazyjny na poszerzenie ujść zatok tak, by wydzielina mogła się swobodnie z nich wydostawać. Zabieg endoskopowy może zatrzymać proces przerostu błony śluzowej i w ten sposób chronić nas przed poważniejszymi powikłaniami. Tak przeprowadzona operacja daje szansę na poprawę stanu zatok, a jednocześnie nie pozostawia widocznych blizn, gdyż jest wykonywana wewnątrz nosa. Zabieg ma na celu przywrócenie prawidłowej drożności ujścia zatok.

Rodzaj znieczulenia podczas zabiegu endoskopowej operacji zatok

Operacja wykonywana jest w znieczuleniu ogólnym z dostępem przez otwory nosowe (nozdrza przednie) bez nacinania powłok skórnych twarzy lub śluzówki jamy ustnej.

Czas trwania zabiegu

Czas trwania zabiegu wahać się od 1.5 do 2.5 godziny

Zabiegi towarzyszące endoskopowej operacji zatok

Wraz z operacją edoskopową zatok często wykonywane są również inne zabiegi takie jak:

  • Operacja przegrody nosa (Septoplastyka) – w wielu przypadkach umożliwia wykonanie zabiegu endoskopowego, w innych zapewnia dobrą pooperacyjną drożnośc nosa;
  • Zmniejszenie małżowin nosowych (Konchoplastyka) – dodatkowo poprawia drożności nosa;
  • Usztywnienie skrzydełek nosa – potrzebna u osób z wiotkimi skrzydełkami nosa, które zapadają się podczas wdechów;
  • Usunięcie migdałka gardłowego (Adenotomia) – zwykle u dzieci i młodszych pacjentów;
  • Drenaż ucha środkowego – u osób z współistniejącym wysiękowym zapaleniem ucha środkowego.

Po zabiegu endoskopowej operacji zatok (FESS)

Tamponada nosa utrzymywana jest przez 2 doby. W tym okresie pacjent pozostaje pod opieką lekarza i wykwalifikowanego personelu Kliniki. Po usunięciu tamponady konieczne jest ścisłe przestrzeganie przez pacjenta zaleceń lekarskich:

  • przepłukiwanie nosa roztworami 0,9% NaCl lub soli morskiej;
  • zgłaszanie się w wyznaczonych terminach do profesjonalnego obkurczania i oczyszczania nosa – jest to warunek prawidłowego gojenia;
  • ograniczenie aktywności fizycznej i zawodowej w ciągu 7 dni od zabiegu;
  • ograniczenie intensywnego wysiłku fizycznego np. basen, siłownia do miesiąca od zabiegu do 14 dni po zabiegu nie stosować aspiryny;
  • stosowanie się do indywidualnych zaleceń lekarskich.

Pierwszą noc po operacji metodą FESS pacjent spędza w szpitalu. W nosie często pozostaje opatrunek z mikroporowatej gąbki oraz czasami płytki silastikowe jeśli korygowany był kształt przegrody nosa. Opatrunek usuwany następnego dnia po operacji a płyki w ciągu 7-10 dni podczas wizyty kontrolnej. Przez kilka dni po zabiegu pacjent może wymagać noszenia opatrunku pod nosem. W tym czasie pacjent może okresowo mieć trudności z oddychaniem przez nos, co powodowane jest obrzękiem błony śluzowej oraz obecnością ww. płytek. Ze względu na obrzęk w nosie trzeba oddychać ustami, co powoduje nieprzyjemne wysuszenie śluzówek jamy ustnej. Towarzyszący dyskomfort można zniwelować przy użyciu środków przeciwbólowych, dostępnych w aptekach bez recepty. Zwykle jama nosa i zatoki przynosowe wypełnione są skrzepami krwi które można usunąć przepłukując nos w odpowiedni sposób. Drożność nosa stopniowo poprawia się ale odtykanie się nosa może trwać nawet kilka tygodni.

Zalecenia po zabiegu endoskopowej operacji zatok

W pierwszym tygodniu po operacji zaleca się unikania:

  • dużego wysiłku fizycznego m.in. siłowni
  • gorących i pikantnych potraw i napojów
  • napojów alkoholowych i kofeiny
  • forsownego wydmuchiwania nosa
  • ekspozycji na słońce i wysoką temperaturę m.in. solarium, sauna
  • długich lotów samolotem
  • kąpieli w basenie
  • spanie z głową ułożoną wyżej niż tułów
  • picie dużej ilości płynów – głównie niegazowanej wody
  • zaprzestanie palenia tytoniu
  • przyjmowania leków wg wskazań lekarza

Do pracy zawodowej większość pacjentów powraca zwykle po ok. 7 dniach. Na zewnątrz nosa i twarzy niewidoczne są jakiekolwiek ślady czy blizny.

Efekty/korzyści endoskopowej operacji zatok

Korzyści wynikające z zastosowania endoskopowej operacji zatok przynosowych to:

  • usunięcie ogniska zapalnego pod kontrolą wzroku
  • zachowanie nienaruszonych struktur anatomicznych, które nie są objęte procesem chorobowym
  • uniknięcie zewnętrznych cięć skóry i błony śluzowej
  • znaczne ograniczenie bólu pooperacyjnego
  • krótki czas hospitalizacji chorego

Więcej informacji

Zapalenie zatok – podostre, ostre, przewlekłe.

Jak przygotować się do zabiegu?


Lekarz wykonujący zabieg

Zabieg wykonuje lek. med. Aleksander Żmudziński, specjalista laryngolog – chirurg głowy i szyi, lekarz z 25 letnim doświadczeniem zabiegowym.

 

Operacja zatok przynosowych, przeprowadzana przy zastosowaniu endoskopii, skupia się na poprawie drenażu zatok. W trakcie zabiegu usuwane są przeszkody, takie jak polipy czy zatwardziałe wydzielenia, eliminując potencjalne źródła nawracających infekcji. Dzięki tej procedurze, pacjent zyskuje ułatwiony przepływ powietrza przez zatoki, co znacząco poprawia jakość życia i zmniejsza częstość występowania infekcji zatokowych.

Zabieg korekcji przegrody nosowej jest skierowany do pacjentów z utrudnionym oddychaniem spowodowanym skrzywieniem przegrody nosowej. Wykonywany przez chirurga plastycznego lub otolaryngologa, ten zabieg polega na wyprostowaniu przegrody nosowej, co umożliwia swobodny przepływ powietrza przez obie nozdrza. Korekcja przegrody nosowej to nie tylko poprawa funkcji oddechowej, ale także eliminacja dyskomfortu związanego z utrudnionym oddychaniem.

Kiedy wykonuje się operację?

  • W przypadku nawracających infekcji zatok przynosowych, które nie reagują na leczenie farmakologiczne.
  • Gdy obecność znacznego skrzywienia przegrody nosowej wpływa negatywnie na oddychanie pacjenta.
  • Kiedy pacjent doświadcza przewlekłych problemów z oddychaniem przez nos.

Operacja ma na celu:

  • Usunięcie przeszkód w zatokach przynosowych w celu poprawy drenażu i redukcji ryzyka infekcji.
  • Korekcja skrzywienia przegrody nosowej, co ułatwia przepływ powietrza przez nos i może poprawić oddychanie.

Operacja zatoki szczękowej jest skomplikowanym zabiegiem mającym na celu leczenie różnorodnych problemów związanych z tą zatoką. Zwykle przeprowadzana pod znieczuleniem ogólnym, operacja ta może obejmować usuwanie torbieli, polipów czy guzów z zatoki szczękowej. Dzięki temu zabiegowi, drenaż zatoki jest przywracany do normalnego funkcjonowania, co zmniejsza ryzyko nawracających infekcji oraz poprawia komfort pacjenta.

Kiedy wykonuje się operację:

  • Przy nawracających infekcjach zatoki szczękowej, które nie odpowiadają na leczenie farmakologiczne.
  • Gdy istnieją zmiany patologiczne, takie jak polipy, guzy lub torbiele, wymagające interwencji chirurgicznej.
  • W przypadku powikłań związanych z zatoką szczękową, takich jak ropnie.

Operacja ma na celu:

  • Usunięcie źródła infekcji i przywrócenie prawidłowego drenażu zatoki szczękowej.
  • Leczenie zmian patologicznych w zatokach szczękowych, takich jak polipy, guzy czy torbiele.

Operacja zatoki szczękowej jest skomplikowanym zabiegiem mającym na celu leczenie różnorodnych problemów związanych z tą zatoką. Zwykle przeprowadzana pod znieczuleniem ogólnym, operacja ta może obejmować usuwanie torbieli, polipów czy guzów z zatoki szczękowej. Dzięki temu zabiegowi, drenaż zatoki jest przywracany do normalnego funkcjonowania, co zmniejsza ryzyko nawracających infekcji oraz poprawia komfort pacjenta.

Kiedy wykonuje się operację:
  • Gdy torbiel w zatoce szczękowej staje się źródłem objawów, takich jak ból, obrzęk czy problemy z oddychaniem.
  • Kiedy torbiel rośnie lub stwarza ryzyko powikłań.
Operacja ma na celu:
  • Usunięcie torbieli w celu złagodzenia objawów i poprawy funkcji zatoki.
  • Zapobieganie ewentualnym powikłaniom związanym z obecnością torbieli, takim jak infekcje czy uszkodzenia strukturalne.

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś!