Zapalenie ucha środkowego

Ucho środkowe to jedna z trzech podstawowych części narządu słuchu położona – na co wskazuje jej nazwa – między uchem zewnętrznym zaopatrzonym w małżowinę uszną, a uchem wewnętrznym, w którym znajduje się błędnik. Z uchem zewnętrznym i wewnętrznym łączy się poprzez przewód słuchowy podzielony odpowiednio na część zewnętrzną i wewnętrzną.

 

Związek z budową i lokalizacją

Choroby środkowej części narządu słuchu są ściśle związane z jej budową i położeniem. Gdyby zajrzeć do ucha środkowego, zobaczylibyśmy tam błonę bębenkową i zlokalizowaną za nią, wypełnioną powietrzem jamę bębenkową, która poprzez przewód Eustachiusza łączy się z nosową częścią gardła. W wyścielonej błoną śluzową jamie bębenkowej znajdują się 3 kosteczki słuchowe: młoteczek, strzemiączko i kowadełko, więzadła kosteczek oraz mięśnie śróduszne. W ściankach jamy bębenkowej umiejscowione są żyły i tętnice oraz nerwy. Bogate unaczynienie i unerwienie tego obszaru skutkuje tym, że pojawiający się czasem podczas choroby ból ucha środkowego może być silny i bardzo dokuczliwy. Z kolei trąbka słuchowa, jako element łączący środkową część narządu słuchu z jamą nosową gardła i wyrównujący prawidłowe ciśnienie między tymi strukturami, stanowi drogę przenoszenia się zakażenia i bywa zapychana wydzieliną nosową podczas kataru – z tego powodu schorzenia ucha środkowego częściej notuje się w okresie chłodów, które sprzyjają rozwojowi kataru.

Szczególnie szybko choroby ucha środkowego szerzą się poprzez trąbkę słuchową u dzieci. Wynika to z faktu, że przewód Eustachiusza jest u nich krótki i ułożony bardziej poziomo, co ułatwia patogenom przedostanie się z jamy nosogardła do ucha środkowego i sprawia, że trąbka słuchowa szybciej ulega zatkaniu przez wydzielinę pojawiającą się przy katarze. To dlatego dzieci częściej chorują na zapalenie ucha po przeziębieniu niż osoby dorosłe.

 

Przyczyny zapalenia ucha środkowego

Choroby ucha środkowego o charakterze zapalnym mogą być spowodowane przez:

Czynniki zakaźne:

  • wirusy lub bakterie.

Te drugie mogą być przyczyną pierwotną zapalenia lub spowodować nadkażenie przy infekcji wirusowej.

Czynniki niezakaźne:

  • przerośnięty trzeci migdał, który blokuje drożność trąbek słuchowych;
  • genetyczna skłonność do zapaleń ucha środkowego – częsta u osób z zespołem Downa;
  • narażenie na czynniki, które zwiększają ryzyko rozwoju choroby (dotyczy to szczególnie niemowląt i małych dzieci, których układ odpornościowy dopiero się rozwija): dym tytoniowy, przebywanie w żłobku, przedszkolu;
  • wady wrodzone lub nabyte dotyczące budowy ucha lub mające wpływ na funkcjonowanie jamy nowo-gardłowej (np. rozszczep podniebienia), stan po urazie mechanicznym lub spowodowany chorobą nowotworową toczącą się w obrębie narządu słuchu albo w nosogardle;
  • skłonność do alergii i niedobory immunologiczne;
  • zbyt długie używanie smoczków;
  • brak karmienia piersią lub karmienie niemowlęcia trzymanego poziomo, bez wsparcia główki dziecka na uniesionym przedramieniu

 

Objawy zapalenia ucha środkowego

Choroby zapalne ucha środkowego mogą mieć różny charakter i przez to przebiegać z różnymi symptomami.

Ostre zapalenie ucha środkowego – pojawia się nagle, najczęściej przebiega z silnym, tętniącym bólem ucha, uczuciem rozpierania w uchu, pogorszeniem słuchu, czasem z towarzyszącymi objawami ogólnymi związanymi z toczącą się infekcją górnych dróg oddechowych (symptomy ogólnoustrojowe występują częściej u dzieci): wysoką gorączką, złym samopoczuciem, wymiotami, bólem gardła, uczuciem zapchania nosa i uszu. Ostre zapalenie ucha u niemowlaka trudno rozpoznać. Jednoznacznie zdiagnozuje je jedynie lekarz laryngolog po przeprowadzeniu badania otoskopowego, ale można je podejrzewać, jeśli dziecko jest rozdrażnione, krzyczy, płacze, pociera rączką okolice ucha. Czasem jedynym symptomem jest wysięk z ucha.

Przewlekłe zapalenie ucha środkowego  u dorosłych rozpoznawane jest częściej niż u dzieci. Najczęściej przebiega bez bólu i bez objawów ogólnoustrojowych. Błona bębenkowa w zapaleniu ucha środkowego przewlekłego zazwyczaj ma ubytki ubytki, diagnozowany jest też trwały niedosłuch.

Wysiękowe zapalenie ucha środkowego – wysięk w jamie bębenkowej z towarzyszącym niedosłuchem  to często jedyny objaw, jaki daje to zapalenie ucha. Nieleczone prowadzi do rozwinięcia się przewlekłego zapalenia ucha środkowego lub ubytku słuchu.

Przy niecharakterystycznych objawach lekarzowi czasem trudno jest od razu ustalić, że toczy się zapalenie ucha środkowego. Badanie palpacyjne ucha i jego okolic u noworodków niemowląt i  młodych pewno ułatwi postawienie diagnozy, gdyż część kostna przewodu słuchowego u b.małych dzieci jest jeszcze nierozwinięta. Reakcja bólowa w zapaleniu ucha środkowego zawsze jest bowiem wskazaniem do podejrzeń, że to schorzenie o charakterze ostrym. Najbardziej miarodajne potwierdzenie istnienia stanu zapalnego w uchu środkowym otrzymuje się jednak po badaniu otoskopowym.

 

Leczenie zapalenia ucha środkowego

Sposób leczenia zapalnych schorzeń ucha środkowego zależy od wieku pacjenta, objawów, które powoduje choroba, i stopnia zaawansowania procesu patologicznego. Pamiętajmy, że jeśli pojawiają się zapalenia ucha środkowego, domowe sposoby, takie jak np. rozgrzewające okłady mogą być pomocne.

W leczeniu schorzeń ucha stosuje się:

  • farmakoterapię – stosowane są leki przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe oraz antybiotyki; stosuje się je szczególnie u dzieci, u których choroba przebiega z bólem i objawami ogólnoustrojowymi;
  • mikrointerwencje chirurgiczne – polegają na nacięciu błony bębenkowej w przypadku wysokiej gorączki lub dużego bólu ucha (tympanotomia,paracenteza) i ewentualnego założenia jałowego sączka.

Ostre zapalenia ucha środkowego u dzieci czasem leczone są metodą „na przeczekanie”. Pacjentom podaje się jedynie środki przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i przeciwzapalne,środki anemizujące do nosa. Nie spieszymy się z antybiotykiem –pacjenta poddajemy o ile to możliwe bacznemu monitoringowi by ewentualnie w niezbędnym momencie włączyć antybiotykoterapię. Inhalacje, leki wspomagające oraz doraźna poprawa odporności często przynoszą oczekiwany rezultat.

 

Powikłania zapalenia ucha środkowego

Schorzenia toczące się w narządzie słuchu trzeba leczyć (choć laryngolodzy starają się, aby antybiotyki szczególnie w przewlekłym w zapaleniu ucha środkowego stosować tylko w razie gdy  jest to niezbędne .

 Powikłania, jakie mogą wyniknąć z nieleczonego lub niedoleczonego zapalenia ucha środowego, to:

  • trwały niedosłuch wynikający z uszkodzenia kosteczek słuchowych, ubytków w błonie bębenkowej czy odkładania się złogów kolagenowo-wapniowych w jamie bębenkowej;
  • zapalenie ucha wewnętrznego i zaburzenia równowagi;
  • zakażenia wewnątrzczaszkowe, w tym zapalenie opon mózgowych lub ropnie mózgu;
  • zapalenia kości skroniowej; 
  • głuchota ucha.

Konsekwencją zaburzeń słuchu lub głuchoty powstałych u dziecka będzie zakłócenie i opóźnienie rozwoju małego człowieka; problemy ze słuchem powstałe u osoby dorosłej mogą z kolei spowodować stopniowe wycofywanie się z życia towarzyskiego, społecznego i zawodowego.

 


Lekarz wykonujący zabieg

Zabieg wykonuje lek. med. Aleksander Żmudziński, specjalista laryngolog – chirurg głowy i szyi, lekarz z 25 letnim doświadczeniem zabiegowym.

Rejestracja

  • tel. +48 793 138 757
  • tel. +48 91 835 43 79

Rejestracja telefoniczna w godzinach:
od poniedziałku do piątku między 9 a 18
w soboty między 9 a 14

e -mail: info@olimedica.pl

Cennik

CENNIK
SYSTEM RATALNY

 

 

 

 

 

 

 

Kontynując, zgadzasz się na używanie plików typu cookies Więcej informacji

Witryna olimedica.pl wykorzystuje pliku typu "cookies" w celu zapewnienia poprawnego wyświetlania strony dla wszystkich urządzeń, poprawnej realizacji dostarczanych informacji oraz w celach gromadzenia anonimowych informacji statystycznych.

Zamknij

Nasz adres
Centrum Medyczne Olimedica
ul. Narutowicza 13E
70-240 Szczecin
Rejestracja
pon. - pt. od 9 do 18
sob. od 9 do 14
+48 91 307 80 29
+48 793 138 757
info@olimedica.pl

Znajdź nas
facebook   google plus   You Tube   twitter   instagram