Barotrauma- najczęstsza wakacyjna dolegliwość laryngologiczna

Barotrauma- najczęstsza wakacyjna dolegliwość laryngologiczna

W trakcie wakacji musimy szczególnie uważać na uraz ciśnieniowy uszu i zatok, czyli tzw. barotraumę. Latem jest to jedna z najczęściej występujących dolegliwości laryngologicznych.

 

Czym jest barotrauma uszu i zatok?

Barotrauma to uraz ciśnieniowy uszu i zatok, który może być wywołany przez falę uderzeniową pod postacią nagłej zmiany ciśnienia w otaczającym środowisku lub silnego podmuchu powietrza. Do urazu ciśnieniowego ucha i zatok dochodzi zwykle podczas lotu samolotem, a także nurkowania lub pływania. Znaczące różnice ciśnień oddziałują w dużym stopniu na nasz organizm i stwarzają niebezpieczeństwo wystąpienia barotraumy.

Kłopoty z barotraumą mogą pojawić się podczas lotu samolotem. Najtrudniejszym momentem jest lądowanie, właśnie wtedy dochodzi do zwiększenia ciśnienia podobnie jak podczas nurkowania. Jeśli obawiamy się takiego urazu, przed lądowaniem lub startem- jeśli mamy katar należy udrożnić nos, najlepiej wydmuchując go lub stosując preparaty do nosowe. Poza tym dobrze jest żuć gumę i stosować wszystko, co zapewnia ruch żuchwą. Podczas lotu warto pić zjeść owoce i napić się dużo wody.

Osoby uprawiające sporty lotnicze i wodne, takie jak np. skoki ze spadochronem, baloniarstwo, lotniarstwo, nurkowanie czy surfing są szczególnie narażone na tego typu urazy.
Brak odpowiedniej wentylacji, spowodowany np. krzywą przegrodą nosa lub inną dolegliwością, która powoduje niedrożność przewodów łączących zatoki z jamą nosową, blokuje samoistne wyrównywanie ciśnienia w uszach oraz zatokach co może doprowadzić właśnie do barotraumy.

 

Objawy i skutki

Kiedy dojdzie już do barotraumy, najczęściej skutkuje to uszkodzeniem struktur ucha wewnętrznego co objawia się silnym bólem, zaburzeniami równowagi oraz zawrotami głowy.
Powstaniu barotraumy uszu sprzyjają:

  • stany niedrożności trąbki słuchowej
  • niedrożność przewodu słuchowego zewnętrznego, do której z kolei może dojść w przypadku obecności w nim ciała obcego (np. zatyczki do uszu), stanu zapalnego, czy też nadmiaru woskowiny

Barotraumie mogą ulec także zatoki czołowe. W tym wypadku objawami są: rozpierający ból w okolicy czołowej oraz krwotok do jamy zatok. Niezwykle groźnym powikłaniem urazu ciśnieniowego zatok może być zakażenie oraz wytworzenie się ropnia, co w konsekwencji może doprowadzić do rozsiewu bakterii poprzez zatokę jamistą do centralnego układu nerwowego. Do powstania ich urazu ciśnieniowego zatok przyczyniają się takie stany jak:

  • zapalenie zatok przynosowych
  • katar
  • polipy zatok
  • polipy nosa
  • skrzywienie przegrody nosowej (często spotykane w populacji)

 

Diagnostyka barotraumy

W przypadku barotraumy związanej z zatokami szczególną rolę odgrywa skuteczna i szybka diagnostyka. Dla właściwego określenia skali występującego problemu wykorzystany może być tomograf komputerowy z możliwością obrazowania 3D. Trójwymiarowy obraz umożliwia precyzyjną diagnostykę. Z kolei w przypadku urazu ciśnieniowego ucha, niezwykle ważne jest badanie audiometryczne, sprawdzenie stanu przewodu słuchowego, struktur ucha wewnętrznego oraz błony bębenkowej.  Audiometria impedacyjna  pozwoli wyznaczyć ciśnienie w uchu środkowym i ocenić błonę bębenkową. Przy pomocy audiometrii lekarz laryngolog określa uszkodzenie słuchu na poziomie ucha środkowego, wewnętrznego i nerwu słuchowego. Badanie jest krótkie i nieinwazyjne.

Urazy typu barotrauma wymagają jak najszybszej specjalistycznej konsultacji laryngologicznej.